10نکته مهم برای کارگران در قرارداد موقت ( راهنمای کامل کارگران در قرارداد موقت از زبان وکیل )
آوریل 17, 2025طلاق توافقی چیست؟مواردی که زن و مرد باید به آن توجه کنند و اشتباهات در طلاق توافقی
در ادامه یک راهنمای کامل و کاربردی طلاق توافقی در ایران میدهم.
توجه: این متن جایگزین مشاوره حقوقی رسمی نیست، چون جزئیات پرونده، شهر، شعبه دادگاه و وضعیت زوجین میتواند روند را تغییر دهد. اما برای فهم دقیق مسیر، خیلی مفید است.
طلاق توافقی چیست ؟
طلاق توافقی یعنی زن و شوهر با هم درباره اصل طلاق و همه مسائل وابسته به آن به توافق میرسند و سپس این توافق را در دادگاه ثبت و اجرا میکنند.
این توافق معمولاً شامل موارد زیر است:
- مهریه
- نفقه
- اجرتالمثل
- حضانت فرزند
- ملاقات فرزند
- جهیزیه
- سایر حقوق مالی و غیرمالی
1) چه کسانی میتوانند طلاق توافقی بگیرند؟
اگر:
- هر دو طرف قصد جدایی دارند
- درباره مسائل اصلی اختلاف جدی ندارند
- آمادهاند توافق خود را مکتوب و در دادگاه اعلام کنند
میتوانند از این روش استفاده کنند.
اگر یکی از طرفین مخالف باشد، دیگر این مسیر طلاق توافقی نیست و باید از راههای دیگر اقدام شود.
2) مراحل کلی طلاق توافقی
فرآیند معمولاً اینطور است:
- توافق زوجین روی همه موضوعات
- تنظیم توافقنامه
- ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ارجاع به مرکز مشاوره خانواده
- دریافت گواهی عدم انصراف از طلاق
- رسیدگی در دادگاه خانواده
- صدور گواهی عدم امکان سازش
- مراجعه به دفترخانه طلاق و ثبت رسمی
3) توافق درباره چه چیزهایی باید مشخص شود؟
الف) مهریه
باید روشن شود:
- مهریه کامل پرداخت میشود
- بخشی بخشیده میشود
- مهریه بهصورت اقساطی پرداخت میشود
- در ازای طلاق، زن بخشی یا همه مهریه را بذل میکند
نکته مهم:
اگر زن بذل مهریه کند، این موضوع باید دقیق و شفاف نوشته شود.
مثال:
- «زوجه تعداد ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی از مهریه خود را بذل و ابراء مینماید.»
ب) نفقه
باید مشخص شود:
- نفقه گذشته پرداخت شده یا بخشیده شده
- نفقه جاری تا زمان طلاق چگونه محاسبه میشود
- آیا زوجه ادعایی نسبت به نفقه ندارد یا دارد
ج) اجرتالمثل
باید صریحاً قید شود:
- زوجه اجرتالمثل را مطالبه نمیکند
- یا مبلغی بابت آن پرداخت میشود
د) جهیزیه
معمولاً یکی از این حالتهاست:
- جهیزیه به زوجه مسترد میشود
- زوجه اعلام میکند جهیزیهای ندارد یا مطالبه نمیکند
- فهرست جهیزیه ضمیمه میشود
اگر اختلاف وجود دارد، بهتر است لیست جهیزیه و رسیدها ضمیمه شوند.
هـ) حضانت فرزند
اگر فرزند مشترک وجود دارد، باید تعیین شود:
- حضانت با پدر است یا مادر
- یا تا سن مشخص با مادر و بعد با پدر
- تصمیمگیری درباره تحصیل، درمان، سفر و… چگونه باشد
نکته:
در حقوق ایران، درباره حضانت و مصلحت طفل، دادگاه بسیار حساس است و ممکن است توافقی را که خلاف مصلحت کودک باشد، نپذیرد.
و) ملاقات فرزند
حتماً باید مشخص شود:
- هر چند وقت یکبار؟
- چه روزهایی؟
- در کجا؟
- مدت ملاقات چقدر است؟
مثال:
- «پدر هر هفته روزهای پنجشنبه از ساعت ۱۶ تا ۲۰ حق ملاقات با فرزند را دارد.»
ز) سایر اموال و حقوق
اگر اموالی مثل:
- خانه
- خودرو
- حساب بانکی
- طلا
- وسایل منزل
مورد اختلاف است، بهتر است دربارهاش هم توافق شود و دقیق نوشته شود.
4) مدارک لازم برای طلاق توافقی
معمولاً این مدارک لازم است:
- اصل و کپی شناسنامه
- اصل و کپی کارت ملی
- سند ازدواج یا رونوشت آن
- توافقنامه کتبی
- گاهی گواهی عدم بارداری
- گاهی نتیجه مشاوره
- در صورت وجود فرزند: مدارک مربوط به فرزند
اگر سند ازدواج در دسترس نیست، معمولاً میتوان از دفترخانه محل عقد رونوشت گرفت.
5) نقش مشاوره خانواده
در بیشتر پروندههای طلاق توافقی، زوجین باید به مرکز مشاوره خانواده معرفی شوند.
هدف این مرحله:
- بررسی امکان سازش
- آگاهی از آثار طلاق
- ثبت نظر مشاور
- صدور گواهی لازم برای ادامه روند
نکته:
این مرحله معمولاً اجباری است و بدون آن، دادگاه ممکن است وارد رسیدگی نهایی نشود.
6) دادخواست طلاق توافقی چگونه ثبت میشود؟
ثبت دادخواست معمولاً از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود.
در دادخواست باید ذکر شود:
- زوجین به طلاق توافق کردهاند
- توافقنامه پیوست شده است
- درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش دارند
چه کسی میتواند ثبت کند؟
- هر دو نفر با هم
- یا یکی از طرفین با وکالت/رضایت طرف دیگر
- یا وکیل دادگستری به نمایندگی از هر دو
7) دادگاه چه کاری انجام میدهد؟
دادگاه معمولاً:
- توافق زوجین را بررسی میکند
- مطمئن میشود که توافق روشن و بدون ابهام است
- در صورت وجود فرزند، مصلحت کودک را میسنجد
- در نهایت گواهی عدم امکان سازش صادر میکند
8) گواهی عدم امکان سازش چیست؟
این گواهی یعنی دادگاه تأیید کرده که ادامه زندگی مشترک برای این زوج عملاً ممکن نیست و طلاق میتواند ثبت شود.
مدت اعتبار:
این گواهی معمولاً مدت اعتبار محدود دارد و باید در آن بازه به دفترخانه مراجعه شود، وگرنه ممکن است نیاز به پیگیری دوباره باشد.
9) ثبت طلاق در دفترخانه
بعد از صدور گواهی:
- زوجین یا وکلایشان به دفترخانه طلاق مراجعه میکنند
- صیغه طلاق جاری میشود
- طلاق در سند رسمی ثبت میشود
اگر زن باردار باشد:
شرایط ثبت ممکن است متفاوت شود و باید حتماً وضعیت بارداری روشن باشد.
10) طلاق توافقی چقدر طول میکشد؟
این موضوع بسته به شهر، شلوغی دادگاه، نوبت مشاوره و کامل بودن مدارک متفاوت است.
بهطور کلی ممکن است:
- چند هفته تا چند ماه طول بکشد
اگر مدارک کامل باشد و اختلافی در توافقها نباشد، سریعتر پیش میرود.
11) آیا زن باید مهریه را ببخشد؟
الزامی نیست.
طلاق توافقی یعنی درباره مهریه هم توافق کنید.
زن میتواند:
- کل مهریه را بگیرد
- بخشی را ببخشد
- در ازای طلاق، تمام یا بخشی را بذل کند
- یا دریافت آن را بهصورت قسطی بپذیرد
12) اگر بعداً یکی از طرفین پشیمان شود چه میشود؟
تا قبل از ثبت نهایی در دفترخانه، امکان تغییر نظر وجود دارد، مگر اینکه شرایط پرونده و وکالتها باعث محدود شدن حق رجوع شده باشد.
در برخی موارد اگر طلاق از نوع خلع باشد و زن در ازای طلاق مالی بخشیده باشد، مسئله رجوع به آن بذل قواعد خاص خودش را دارد.
13) اگر وکیل داشته باشیم چه مزیتی دارد؟
داشتن وکیل میتواند کمک کند:
- توافقنامه دقیقتر تنظیم شود
- در رفتوآمدها صرفهجویی شود
- اشتباهات حقوقی کم شود
- در جلسات مشاوره و دادگاه حضور مستقیم زوجین کمتر لازم باشد
اما:
حتماً باید مشخص شود وکیل برای یک نفر است یا هر دو طرف، و حدود اختیاراتش چیست.
14) مهمترین اشتباهات در طلاق توافقی
این اشتباهات خیلی رایجاند:
- توافق شفاهی و غیرمکتوب
- تعیین نکردن تکلیف حضانت
- تعیین نکردن زمان ملاقات فرزند
- ننوشتن دقیق وضعیت مهریه
- فراموش کردن نفقه و اجرتالمثل
- مبهم نوشتن درباره جهیزیه
- مراجعه دیرهنگام به دفترخانه بعد از صدور گواهی
- نداشتن مدارک کامل
15) نمونه متن توافقنامه طلاق توافقی
نمونه دادخواست طلاق توافقی : شماره یک
خواهان: آقای …..
اقامتگاه: شهرستان …..
شماره ملی: …
خوانده: خانم…..
اقامتگاه: شهرستان ….
شماره ملی: …
خواسته: صدور گواهی عدم امکان سازش( طلاق توافقی)
دلایل:
۱- رونوشت سند رسمی ازدواج شماره….
۲- رونوشت شناسنامه و کارت ملی
ریاست محترم دادگاه خانواده شهرستان…….
با سلام و احترام
به استحضار می رساند ، اینجانب ……………….و خانم…………………………… به موجب سند رسمی ازدواج شماره …..صادره از دفتر خانه ازدواج رسمی شماره……………………… در مورخ ( ۱۵ / ۴ / ۱۴۰۱ )به عقد نکاح دائم همدیگر در آمدیم.حال بعد از گذشت مدتی و بدون اجرای مراسم عروسی و عدم نزدیکی ، تفاهم اخلاقی در مورد زندگانی مشترک حاصل نشده است و با توجه به توافق های ذیل تصمیم به جدایی و طلاق توافقی را داریم:
۱- زوجه مهریه مذکور در سند رسمی ازدواج شماره ….. به مبلغ ریال را بذل و بخشش نموده و زوج نسبت به مهریه بری الذمه است.
۲- زوجه تمام حقوقی مالی خود را از جمله نفقه گذشته ، حال و اینده را بذل نموده و زوج نسبت به نفقه بری الذمه می باشد.
نهایتا با تشکر از ریاست محترم دادگاه ، تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش با توجه به توافق های فوق و قانون حمایت خانواده مورد استدعاست.
امضای زوج: امضای زوجه:
نمونه دادخواست طلاق توافقی : شماره دو
خواهان: آقای …..
اقامتگاه: شهرستان …..
شماره ملی: ….
خوانده: خانم…
اقامتگاه: شهرستان …
شماره ملی: …
خواسته: صدور گواهی عدم امکان سازش ( طلاق توافقی)
دلایل:
۱- رونوشت سند رسمی ازدواج شماره…..
۲- رونوشت شناسنامه و کارت ملی
ریاست محترم دادگاه خانواده شهرستان …..
با سلام و احترام
به استحضار می رساند اینجانب……………………….. و خانم ………………… در مورخ …/…./……به استناد عقد نامه شماره……… در دفتر خانه رسمی ازدواج شماره…….. به عقد دائم یک دیگر در آمدیم.حال بعد از گدَشت…..سال اززندگی مشترک که حاصل ان ……. فرزند مشترک می باشد، به دلایل مختلفی از جمله عدم تفاهم اخلاقی ، دخالت های اطرافیان و سایر مشکلات اقتصادی ، تصمیم به جدایی به صورت توافقی با توجه به توافق های ذیل را داریم:
۱- مهریه زوجه به استناد سند ازدواج فوق الذکر …………. عدد سکه تمام بهار آزادی می باشد که حسب توافق انجام شده ، زوج متعهد می شود به صورت اقساط هر ماه ……عدد سکه به زوجه پرداخت کند.
۲- زوجه حقوق مالی خود را از جمله نفقه گذشته ، حال و اینده، اجرت المثل و نحله را بذل نموده و زوج بابت این حقوق مالی بری الذمه می باشد.
۳- حضانت فرزندان بر عهده ……. می باشد که باید هر……… به مدت…….حق ملاقات به طرف دیگر داده می شود. محل ملاقات در هر دفعه توافقی اعلام می شود.
۴- در مورد جهیزیه، زوجه تمام وسایل متعلق به خود را تحویل گرفته است. و زوج در قبال جهیزیه بری الذمه می باشد.
در آخر با تجدید احترام و سپاس از ریاست محترم دادگاه، درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش با توجه به توافق های فوق الذکر مورد استدعاست.
امضای زوج: امضای زوجه:
16) نکات بسیار مهم حقوقی
- اگر فرزند دارید، اولویت با مصلحت طفل است.
- توافقنامه باید شفاف، دقیق و بدون ابهام باشد.
- اگر یکی از طرفین بعداً ادعای اکراه یا اجبار کند، پرونده ممکن است پیچیده شود.
- طلاق توافقی هم مثل هر پرونده حقوقی، بهتر است با مشاوره وکیل انجام شود.
- اگر در اموال، مهریه یا حضانت اختلاف جدی هست، قبل از ثبت دادخواست حتماً جمعبندی دقیق انجام دهید.
17) جمعبندی کوتاه
اگر بخواهیم خیلی خلاصه بگوییم:
- زوجین درباره همه مسائل توافق میکنند.
- توافق را مکتوب میکنند.
- دادخواست را از طریق دفاتر خدمات قضایی ثبت میکنند.
- به مشاوره خانواده میروند.
- دادگاه گواهی عدم امکان سازش صادر میکند.
- طلاق در دفترخانه ثبت میشود.